⭐️ راهنمای جامع آموزش جوشکاری: از صفر تا صد + نکات کلیدی 🛠️

جوشکاری، هنری دیرینه و صنعتی مدرن، نقشی حیاتی در ساخت و ساز، تولید، تعمیرات و بسیاری از صنایع دیگر ایفا می‌کند. از اتصال قطعات ظریف الکترونیکی گرفته تا ساخت آسمان‌خراش‌های غول‌پیکر، جوشکاری راهکاری مطمئن و کارآمد برای ایجاد اتصالات دائمی بین مواد مختلف است. اگر شما نیز به دنیای پر رمز و راز جوشکاری علاقه‌مند هستید و می‌خواهید از صفر تا صد این حرفه را بیاموزید، با ما در این راهنمای جامع همراه باشید.

تاریخچه مختصر جوشکاری

تاریخچه جوشکاری به دوران باستان باز می‌گردد، زمانی که آهنگران با استفاده از حرارت و ضربه، فلزات را به یکدیگر متصل می‌کردند. اما جوشکاری مدرن، با اختراع جوشکاری قوس الکتریکی در اواخر قرن نوزدهم، تحولی عظیم را تجربه کرد. امروزه، با پیشرفت تکنولوژی، روش‌های جوشکاری متنوعی ابداع شده است که هر کدام برای کاربردهای خاصی مناسب هستند. برای مثال، در گذشته از کوره برای جوشکاری استفاده می شد و کشورهای بسیاری از مشعل های آتشین پرشده با الکل برای تعمیر وسایل ارزشمند خود بهره می بردند.

جوشکاری چیست؟

به زبان ساده، جوشکاری فرآیندی است که در آن دو یا چند قطعه فلزی (یا غیر فلزی) با استفاده از حرارت، فشار یا هر دو، به یکدیگر متصل می‌شوند. این اتصال به گونه‌ای است که یک پیوند دائمی بین اتم‌های سطحی قطعات ایجاد می‌شود. جوشکاری می‌تواند بین فلزات هم‌جنس یا غیر هم‌جنس، فلز و نافلز، یا حتی دو جسم غیر فلزی انجام شود.  دوره آموزش جوشکاری می تواند با وجود حرارت یا بدون حرارت یا با فشار و یا بدون وجود فشار انجام بگیرد.

انواع روش‌های جوشکاری

تنوع روش‌های جوشکاری بسیار زیاد است و هر کدام مزایا و معایب خاص خود را دارند. در اینجا به برخی از رایج‌ترین روش‌های جوشکاری اشاره می‌کنیم:

• جوشکاری قوسی با الکترود دستی (SMAW یا Stick Welding): این روش، یکی از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین روش‌های جوشکاری است. در این روش، از یک الکترود پوشش‌دار برای ایجاد قوس الکتریکی و ذوب فلز پایه استفاده می‌شود. SMAW به دلیل سادگی، قابل حمل بودن و هزینه پایین، برای بسیاری از کاربردها مناسب است.

• جوشکاری قوسی با گاز محافظ (GMAW یا MIG/MAG Welding): در این روش، از یک سیم جوش پیوسته و یک گاز محافظ (مانند آرگون یا دی‌اکسید کربن) برای محافظت از حوضچه جوش در برابر آلودگی‌های اتمسفری استفاده می‌شود. GMAW به دلیل سرعت بالا، کیفیت جوش خوب و قابلیت اتوماسیون، در صنایع مختلف کاربرد گسترده‌ای دارد.

• جوشکاری قوسی با گاز تنگستن (GTAW یا TIG Welding): در این روش، از یک الکترود تنگستن غیرمصرفی و یک گاز محافظ (معمولاً آرگون) برای ایجاد قوس الکتریکی استفاده می‌شود. GTAW به دلیل دقت بالا، کیفیت جوش عالی و قابلیت جوشکاری فلزات مختلف، در صنایعی مانند هوافضا، پزشکی و ساخت قطعات حساس کاربرد دارد.

• جوشکاری زیرپودری (SAW): در این روش، از یک پودر جوش برای پوشاندن حوضچه جوش و محافظت از آن در برابر آلودگی‌ها استفاده می‌شود. SAW به دلیل سرعت بالا، کیفیت جوش خوب و قابلیت اتوماسیون، برای جوشکاری قطعات ضخیم و طولانی مناسب است.

• جوشکاری مقاومتی (Resistance Welding): در این روش، از حرارت ناشی از عبور جریان الکتریکی از محل اتصال قطعات برای ایجاد جوش استفاده می‌شود. نقطه جوش، درز جوش و پروژکشن جوش، از انواع رایج جوشکاری مقاومتی هستند. این روش برای تولید انبوه قطعات فلزی نازک مانند بدنه خودرو و لوازم خانگی مناسب است.

• جوشکاری لیزری (Laser Welding): در این روش، از یک پرتو لیزر متمرکز برای ذوب فلز پایه و ایجاد جوش استفاده می‌شود. جوشکاری لیزری به دلیل دقت بسیار بالا، سرعت بالا و قابلیت جوشکاری فلزات مختلف، در صنایعی مانند الکترونیک، پزشکی و هوافضا کاربرد دارد.  آموزش جوشکاری  با لیزر بسیار مورد استقبال در صنعت قرار گرفته و کاربرد بسیار زیادی در عصر نوین دارد.

علاوه بر این روش‌ها، روش‌های جوشکاری دیگری مانند جوشکاری پلاسما، جوشکاری انفجاری، جوشکاری اصطکاکی و جوشکاری اولتراسونیک نیز وجود دارند که هر کدام برای کاربردهای خاصی مناسب هستند. همچنین امروزه بالغ بر صدها نوع روش برای آموزش جوشکاری وجود دارد که می توان از بین آن ها به موارد زیر اشاره کرد: نقطه جوش، جوشکاری به روش برق و گاز، جوشکاری فلز های رنگین، جوشکاری در زیر آب، جوشکاری جدید در صنعت نظامی.

تجهیزات و ابزار مورد نیاز برای جوشکاری

برای شروع جوشکاری، به تجهیزات و ابزار مختلفی نیاز دارید که در اینجا به برخی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• دستگاه جوش: دستگاه جوش، منبع تغذیه الکتریکی است که جریان مورد نیاز برای ایجاد قوس الکتریکی را فراهم می‌کند. دستگاه‌های جوش در انواع مختلفی مانند دستگاه‌های MMA، MIG/MAG، TIG و SAW موجود هستند.

• الکترود یا سیم جوش: الکترود یا سیم جوش، ماده مصرفی است که در فرآیند جوشکاری ذوب شده و به عنوان فلز پرکننده برای ایجاد اتصال استفاده می‌شود. نوع الکترود یا سیم جوش باید با نوع فلز پایه و روش جوشکاری مطابقت داشته باشد.

• ماسک جوشکاری: ماسک جوشکاری، از چشمان و صورت جوشکار در برابر اشعه‌های مضر قوس الکتریکی، جرقه و ذرات مذاب محافظت می‌کند. ماسک‌های جوشکاری در انواع مختلفی مانند ماسک‌های دستی، ماسک‌های اتوماتیک و کلاه‌های جوشکاری موجود هستند.

• دستکش جوشکاری: دستکش جوشکاری، از دستان جوشکار در برابر حرارت، جرقه و ذرات مذاب محافظت می‌کند. دستکش‌های جوشکاری معمولاً از جنس چرم یا مواد مقاوم در برابر حرارت ساخته می‌شوند.

• لباس کار مناسب: لباس کار مناسب، از بدن جوشکار در برابر حرارت، جرقه و اشعه‌های مضر محافظت می‌کند. لباس کار جوشکاری معمولاً از جنس پارچه‌های ضخیم و مقاوم در برابر آتش ساخته می‌شود.

• عینک ایمنی: عینک ایمنی، از چشمان جوشکار در برابر ذرات پرتاب شده و گرد و غبار محافظت می‌کند. عینک ایمنی باید دارای لنزهای مقاوم در برابر ضربه باشد.

• انبر جوشکاری و انبر اتصال: انبر جوشکاری، برای نگه داشتن الکترود یا سیم جوش استفاده می‌شود. انبر اتصال، برای اتصال قطعه کار به دستگاه جوش استفاده می‌شود.

• سنگ فرز و برس سیمی: سنگ فرز و برس سیمی، برای تمیز کردن سطح فلز قبل از جوشکاری و از بین بردن سرباره بعد از جوشکاری استفاده می‌شوند.

• چکش سرباره‌زدا: چکش سرباره‌زدا، برای جدا کردن سرباره از روی جوش استفاده می‌شود.

علاوه بر این ابزارها، بسته به نوع جوشکاری، ممکن است به ابزار و تجهیزات دیگری مانند گرمکن، دستگاه تست جوش، فیلر، گاز محافظ و غیره نیز نیاز داشته باشید. انجام جوشکاری توسط دستگاه جوش که حاوی دو عدد سوکت است با قطب های مخالف هم به صورت مثبت و منفی و کابل انبر جوشکاری و کابل اتصال وجود داشته باشد. اگر جای کابل ها با هم عوض شده باشد چه اتفاقی رخ خواهد داد؟  در این صورت هیچ اتفاقی نمی‌افتد و شخص می تواند جوشکاری کند. بعد از این که کابل ها متصل شدند حال نوبت به روشن نمودن دستگاه می رسد، دکمه خاموش و روشن در دستگاه جوشکاری به روشی متفاوت تعبیه شده است به طوری که  بعضی از آن ها کلید روشن کردن دستگاه در جلو و بعضی دیگر در عقب دستگاه وجود دارد.

نکات ایمنی در جوشکاری

جوشکاری، یک حرفه پرخطر است و رعایت نکات ایمنی در آن از اهمیت بالایی برخوردار است. در اینجا به برخی از مهم‌ترین نکات ایمنی در جوشکاری اشاره می‌کنیم:

• استفاده از تجهیزات حفاظت فردی (PPE): همواره از ماسک جوشکاری، دستکش جوشکاری، لباس کار مناسب و عینک ایمنی استفاده کنید. در هنگام جوشکاری باید از لباس مناسب جهت جلوگیری از آفتاب سوختگی و اشعه پخش شده ماورای بنفش استفاده شود و استفاده از کلاه با قابلیت تنظیم لنز جهت جلوگیری از آسیب به چشم ها و  جلوگیری از پرتاب شدن جسم خارجی  به سمت چشم ضروری است.

• تهویه مناسب: در محیطی با تهویه مناسب جوشکاری کنید تا از استنشاق گازهای سمی و دودهای ناشی از جوشکاری جلوگیری شود.

• جلوگیری از آتش‌سوزی: قبل از شروع جوشکاری، مواد قابل اشتعال را از محیط کار دور کنید و از وجود کپسول آتش‌نشانی در نزدیکی محل کار اطمینان حاصل کنید.

• کار با برق: با احتیاط با دستگاه جوش و سایر تجهیزات الکتریکی کار کنید و از اتصال صحیح سیم‌ها و کابل‌ها اطمینان حاصل کنید.

• آماده‌سازی سطح فلز: قبل از شروع جوشکاری، سطح فلز را به خوبی تمیز کنید تا از ایجاد جوش نامناسب جلوگیری شود. قبل از شروع جوشکاری باید سطح فلز را به خوبی تمیز کرده و آن را بتونه کاری کنیم تا هیچ جسم خارجی دیگری به آن نچسبد و همچنین نوک الکترود را چک کنید.

• رعایت نکات ایمنی مربوط به هر روش جوشکاری: هر روش جوشکاری، نکات ایمنی خاص خود را دارد که باید به آن‌ها توجه کنید.

عیب‌یابی جوش

در هنگام جوشکاری ممکن است با مشکلاتی مواجه شوید که در اینجا به برخی از رایج‌ترین آن‌ها و راه حل‌های آن‌ها اشاره می‌کنیم:

• ایجاد حفره و سوراخ در فلز: این مشکل معمولاً به دلیل تغذیه پایین الکترود یا ولتاژ بالای دستگاه رخ می‌دهد. برای رفع این مشکل، ولتاژ دستگاه را تنظیم کنید و سرعت تغذیه الکترود را افزایش دهید. در صورت بروز مشکل در در هنگام جوشکاری می ‌توان از صدای نحوه جوش خوردن مشکل را متوجه شد، یک جوش عادی و مطلوب صدای یکنواخت مانند صدای سرخ کردن دارد. اگر جوشکاری باعث ایجاد حفره و سوراخ در فلز شود در این صورت می تواند از تغذیه پایین الکترونیک یا ولتاژ بالای دستگاه می باشد که می تواند باعث ایجاد گرمای شدید در فلز و سوراخ شدن آن شود.

• جوش ضعیف و ناپایدار: این مشکل معمولاً به دلیل ولتاژ پایین دستگاه یا سرعت تغذیه بالای الکترود رخ می‌دهد. برای رفع این مشکل، ولتاژ دستگاه را افزایش دهید و سرعت تغذیه الکترود را کاهش دهید. اگر جوش به راحتی از سطح فلز کنده شود نشانه این است که ولتاژ پایین بوده و سرعت تغذیه آن الکترود بالا بوده است.

• ایجاد سرباره زیاد: این مشکل معمولاً به دلیل استفاده از الکترود نامناسب یا تنظیمات نادرست دستگاه رخ می‌دهد. برای رفع این مشکل، از الکترود مناسب استفاده کنید و تنظیمات دستگاه را بررسی کنید.

• پاشش زیاد جرقه: این مشکل معمولاً به دلیل ولتاژ بالا یا جریان زیاد رخ می‌دهد. برای رفع این مشکل، ولتاژ و جریان دستگاه را تنظیم کنید.

در نهایت انتخاب الکترود مناسب برای نوع  جوشکاری بسیار مهم است به طوری که برای فلز های با ضخامت کم از الکترود نازک و برای فلز هایی با ضخامت زیاد از الکترود های کلفت تر استفاده می ‌شود و باید توجه نمود که انتخاب الکترود مناسب جهت عمل جوشکاری به صورتی است که درجوشکاری هر فلز با الکترودی با همان جنس فلز صورت بگیرد.

انتخاب الکترود مناسب

انتخاب الکترود مناسب، یکی از مهم‌ترین عوامل در کیفیت جوشکاری است. برای انتخاب الکترود مناسب، باید به نوع فلز پایه، روش جوشکاری، ضخامت قطعه کار و شرایط جوشکاری توجه کنید. به طور کلی، برای جوشکاری فلزات با ضخامت کم، از الکترودهای نازک و برای جوشکاری فلزات با ضخامت زیاد، از الکترودهای ضخیم استفاده می‌شود. همچنین، برای جوشکاری هر فلز، باید از الکترودی با همان جنس فلز استفاده شود.

آموزشگاه دما صنعت: پیشرو در آموزش جوشکاری

اگر به دنبال یادگیری حرفه‌ای جوشکاری هستید، آموزشگاه دما صنعت با ارائه دوره‌های جامع و کاربردی جوشکاری، شما را در این مسیر یاری می‌کند. دوره‌های آموزشگاه دما صنعت توسط اساتید مجرب و با استفاده از تجهیزات پیشرفته برگزار می‌شوند و شما را برای ورود به بازار کار آماده می‌کنند.

مقایسه آموزشگاه دما صنعت با سایر آموزشگاه‌ها

در مقایسه با سایر آموزشگاه‌های جوشکاری، آموزشگاه دما صنعت دارای مزایای زیر است:

• اساتید مجرب و متخصص: اساتید آموزشگاه دما صنعت دارای سال‌ها تجربه در زمینه جوشکاری هستند و با ارائه آموزش‌های کاربردی، شما را برای ورود به بازار کار آماده می‌کنند.

• تجهیزات پیشرفته: آموزشگاه دما صنعت از تجهیزات پیشرفته و مدرن جوشکاری استفاده می‌کند که به شما امکان می‌دهد با آخرین تکنولوژی‌ها و روش‌های جوشکاری آشنا شوید.

• دوره‌های جامع و کاربردی: دوره‌های آموزشگاه دما صنعت شامل آموزش‌های تئوری و عملی جوشکاری هستند و شما را با تمامی جنبه‌های این حرفه آشنا می‌کنند.

• مدرک معتبر: پس از اتمام دوره، مدرک معتبر آموزشگاه دما صنعت به شما اعطا می‌شود که می‌توانید از آن برای ورود به بازار کار استفاده کنید.

• پشتیبانی پس از دوره: آموزشگاه دما صنعت پس از اتمام دوره نیز از شما پشتیبانی می‌کند و به سوالات و مشکلات شما پاسخ می‌دهد.

در حالی که برخی از آموزشگاه‌ها مانند آموزشگاه فنی حرفه‌ای تهران یا آموزشگاه جوش ایران دوره‌های مشابهی ارائه می‌دهند، آموزشگاه دما صنعت با تمرکز بر آموزش‌های عملی و کاربردی و استفاده از اساتید مجرب، شما را به طور کامل برای ورود به بازار کار آماده می‌کند. علاوه بر این, برای اطلاع از  دوره آموزش انواع کولر گازی به سایت مراجعه کنید.

چرا آموزشگاه دما صنعت را انتخاب کنیم؟

اگر به دنبال یادگیری حرفه‌ای جوشکاری هستید و می‌خواهید در این حرفه موفق شوید، آموزشگاه دما صنعت بهترین انتخاب برای شما است. با شرکت در دوره‌های آموزشگاه دما صنعت، شما می‌توانید مهارت‌های لازم برای جوشکاری را کسب کنید و به یک جوشکار ماهر و حرفه‌ای تبدیل شوید.

جهت ارتباط با آموزشگاه دما صنعت با شماره تلفن های ذیل تماس حاصل فرمائید:

تلفن: 66928505-66928464-021

فکس: 66928452-021

همراه: 09196400916

تلگرام : 09196400916

آدرس: میدان انقلاب - خیابان جمالزاده شمالی- نبش بلوار کشاورز- پلاک 125 واحد 10 (خارج از محدوده طرح ترافیک)

سوالات متداول جوشکاری